Het Nederlandse koopvaardijschip ss Bodegraven was van Durban (Zuid-Afrika) onderweg naar Freetown in Sierra Leone toen de Duitse onderzeeboot U-547 het op 2 juli 1944 tot zinken bracht. De meeste opvarenden wisten zich in reddingsboten in veiligheid te brengen, maar helaas verloren drie bemanningsleden en zes passagiers het leven. De kapitein van het schip, Barend Adriaan Molenaar, werd (als enige) door de commandant van de U-Boot gevangengenomen. Het verslag van Molenaar over het zinken van de ss Bodegraven, zijn gevangenschap aan boord van de onderzeeboot, de lastige tocht door Europa naar zijn krijgsgevangenenkamp en zijn internering bevindt zich in collectie 159 Londense Collectie Koopvaardij (inventarisnummer 12.11) van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie.
Gevaar op zee en krijgsgevangenschap
Een dag na de torpedering van de ss Bodegraven werd de U-547 aangevallen en met dieptebommen bestookt. “Het was een spannend en critiek uurtje”, schreef Molenaar, “en ik kreeg soms het gevoel of al de klinknagels in de boot rammelden”. Door de invasie in Normandië kon de U-547 haar Franse thuishaven Lorient in Bretagne niet meer bereiken en week daarom uit naar Bordeaux. Daar liep de onderzeeboot op een zeemijn, maar wist nog drijvend de haven te bereiken. In Bordeaux kregen een Duitse Feldwebel en een soldaat opdracht Molenaar naar zijn krijgsgevangenenkamp in Duitsland te brengen. “Over het traject Bordeau[x] – Toulouse dat normaal zes uren nam, werd nu drie dagen gedaan wegens de opgeblazen bruggen, vernielde rails en aanvallen der Engelsche vliegtuigen”. Inmiddels waren de geallieerden ook in Zuid-Frankrijk geland, zodat de route opnieuw moest worden aangepast. Per vrachtauto, bus, trein en te voet bereikte Molenaar uiteindelijk het kamp Marlag und Milag Nord (= Marinelager und Marine-Internierten-Lager), voor krijgsgevangenen van de marine en koopvaardij, nabij Bremen.
Beeld: NIMH
Detail uit de 'Scheepsbewegingen ss Bodegraven' met de gebeurtenissen op 2 juli 1944.
Terug naar huis
Het verslag van Molenaar eindigt met een beschrijving van zijn ervaringen in het kamp, waaruit hij begin mei 1945 door de Britten werd bevrijd. “Wij Hollanders vertrokken de 11e Mei uit het kamp en werden met een army-truck naar Enschede gebracht... en kwam ik de 12e Mei behouden en wel thuis na een afwezigheid van 5½ jaar.”
