Spotprenten en satire worden tijdens de Tweede Wereldoorlog veelvuldig door de strijdende partijen gebruikt als propagandamiddel en voor informatieverschaffing. Sommige cartoonisten, zoals de vanuit de Verenigde Staten werkende Pools-joodse Arthur Szyk (1894-1951) en de Brit George Butterworth (1905-1988), maken het zo bont dat Hitler een prijs op hun hoofden zet.

Ook in Nederland worden cartoons getekend. Een treffend voorbeeld is Het ABC van het Naziregiem, van de hand van Herman A. Vos. “Aangeboden aan het Naziregiem dat ons tijdens de vijf terreurjaren zoo prachtig behandeld heeft’”, zo begint de inleiding. Het boekje bevat voor elke letter van het alfabet een ingekleurde cartoon met een korte satirische tekst. De Duitsers worden op de hak genomen en de geallieerden worden geroemd. Dit boekje bevindt zich in collectie 447 Bevrijding van Nederland (inventarisnummer 131) van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie.

Kleurenfoto. Spotprent van drie gevangen mannen, met boven hen de letters A, B en C.

Omslag van ‘Het ABC van het Naziregiem’, door Herman A. Vos.

Beeld: NIMH

Kleurenfoto. Rechts een tekst met daarboven de vlaggen van de geallieerde landen.

Inleiding.

Beeld: NIMH

Kleurenfoto. Links Adolf Hitler in een put, rechts Heinrich Himmler in uniform.

De A en de B.

Beeld: NIMH