Hendrik Charles Cramm wordt op de koude 17de februari in 1918 geboren in Hilversum. Op achtjarige leeftijd verhuist hij met zijn gezin naar Renkum. Zijn vader runt aldaar het restaurant ‘De Karseboom’. Als oudste zoon van het gezin Cramm is Charles voorbestemd om het bedrijf over te nemen. Hij volgt daarom de Handelsdagschool in Wageningen.
Dienstplicht en mobilisatie
Hij moet echter ook zijn dienstplicht vervullen. Op 10 oktober 1938 wordt hij ingelijfd als dienstplichtige en geplaatst bij de Luchtvaart Afdeeling (LVA). Op 4 juli 1939 wordt hij vrijwillig verbonden aan het 3e Luchtvaart Regiment als aspirant-reserve-onderofficier-vlieger, maar enige tijd later wordt dit weer teruggedraaid en wordt hij opnieuw aangesteld als ‘gewoon dienstplichtige’. Tijdens de meidagen van 1940 bevindt Cramm zich vermoedelijk op de elementaire vliegschool van de Militaire Luchtvaart op Vliegpark Souburg. Op 15 mei ontvlucht hij Nederland en belandt via België in Frankrijk. Eind mei steekt hij over naar Groot-Brittannië.
Beeld: NIMH, Collectie 726 Nederlandse luchtstrijdkrachten in Groot-Brittannië (1940-1945)
In het personeelsdossier van Charles Cramm staat onder andere beschreven wanneer hij in Engeland aankomt.
Verblijf in Engeland
Na aankomst in wordt Cramm ingedeeld bij het Nederlands Legioen, de voorloper van de Prinses Irene Brigade. Op 20 november 1941 wordt hij bij de Royal Air Force (RAF) Volunteer Reserve gedetacheerd om te worden opgeleid tot vlieger. Dit gebeurt grotendeels in Canada. Na zijn brevettering en terugkeer in Engeland wordt hij klaargestoomd tot jachtvlieger. In juli 1943 wordt hij als Sergeant ingedeeld bij het kort ervoor opgerichte 322 Squadron op Woodvale.
Neergeschoten
Bij 322 Squadron groeit hij spoedig uit tot een van de vaste waarden. Inmiddels bevorderd tot Flight Sergeant beleeft Cramm op 3 juli 1944 een spannend avontuur wanneer hij een V-1 vliegende bom te dicht nadert en vervolgens het vuur vanaf ongeveer 90 meter afstand opent. De vliegende bom ontploft kort voor zijn toestel waardoor de Spitfire van Cramm volledig zwart wordt geblakerd door een dikke laag roet. Omdat de jachtvlieger daardoor niets meer ziet gooit moet hij zijn ‘hood’ naar achter schuiven om veilig te kunnen landen. In deze maanden claimt Cramm overigens vier V-1’s te hebben neergeschoten.
Beeld: NIMH, Collectie Nederlanders bij de RAF
In december 1943 bevindt Cramm zich met het 322 Squadron op vliegveld Woodvale in Engeland. Hij staat hier op de middelste rij, als zesde van links.
Beeld: NIMH, Collectie Fotoafdrukken Koninklijke Luchtmacht
Duitse luchtafweer maakt op 30 maart 1945 een abrupt einde aan het leven van Cramm. De oorlogsvlieger ligt tegenwoordig begraven op het Militair Ereveld Grebbeberg.
Ervaren vlieger
In de laatste oorlogsweken is Charles Cramm inmiddels een ervaren jachtvlieger in de rang van Warrant Officer die al een groot aantal gevechtsvluchten heeft voltooid. Dit kan niet voorkomen dat hij op 30 maart 1945 het noodlot treft. Hij vindt de dood nabij het Gelderse dorp Almen wanneer zijn toestel, Spitfire Mk-XVIE met serienummer RK891 en rompcode 3W-T, wordt neergeschoten door de Duitse Flak bij een aanval op een Duits hoofdkwartier te Zutphen. Cramm wordt aanvankelijk begraven in een veldgraf dicht bij de crashplaats in de tuin van Dorpsstraat A.153 in Almen. Na de oorlog wordt Cramm postuum bevorderd tot reserve-tweede-luitenant-vlieger en herbegraven op Ereveld De Grebbeberg. In 1989 wordt in Renkum ter nagedachtenis aan hem de ‘Charles Cramm-weg’ onthuld.
Bijzonder
In 2021, 76 jaar nadat hij is neergestort, wordt opeens het staartwiel van de Spitfire van Cramm gevonden. Het ligt al die tijd op een zolder, maar wordt dan naar het Crash Museum in Lievelde gebracht. Zus Joke Gademan-Cramm zegt hierover: “Het is bijzonder dat ik het nu heb gezien”.