Waarom besluiten de geallieerden Dresden aan te vallen? De stad schijnbaar zonder oorlogsindustrie, het ‘Florence aan de Elbe’, de stad van de kunst en cultuur, de internationale Rode Kruisstad, het toevluchtsoord van velen?

Het antwoord op deze vraag is eenvoudig: de stad is, volgens een rapport van Bomber Command uit oktober 1944, wel degelijk “an industrial centre of considarable importance.” In tegenstelling tot veel andere steden, mist Dresden massale oorlogsindustrie. Toch is de stad belangrijk: in de fabrieken als die van Siemens, Zeiss-Ikon en Seidel & Naumann worden bijvoorbeeld radaronderdelen en munitie geproduceerd.

Knooppunt

Maar belangrijker dan de industrie is Dresdens positie als verkeersknooppunt. Met de Russische opmars in het oosten kruipt het front steeds dichter bij de stad. Dit betekent dat veel vluchtelingen uit de oostelijke provincies de stad aandoen. Ze blijven meestal kort, om snel door te reizen naar het westen. Daarnaast is Dresden belangrijk als doorstroompunt voor militair materieel, bevoorrading en troepen naar het Oostfront. In deze drukte van tegengestelde verkeerstromen, vluchtelingen van oost naar west en militairen en materieel van west naar oost, kan een bombardement een flinke chaos veroorzaken. Daar zullen de Russen goed mee geholpen zijn.

Beeld: Deutsche Fotothek/Wikicommons

Vooroorlogs Dresden.

“Show the Russians”

De zware aanval op Dresden ondersteunt niet alleen de geallieerde strijd in het oosten; in de periode waarin de spanningen tussen de Britten en Amerikanen enerzijds en de Russen anderzijds aardig beginnen op te lopen, vormt het bombardement ook een buitengewoon goede gelegenheid om de Russen een staaltje machts- en krachtsvertoon te demonstreren. Dit alles wordt keurig samengevat in een briefing note bedoeld voor de squadrons van Bomber Command die deelnemen aan de aanval op Dresden: “The intention of the attack is to hit the enemy where he will feel it most, behind an already partially collapsed front, to prevent the use of the city in the way of further advance, and incidentally to show the Russians when they arrive what Bomber Command can do.

Operatie Thundeclap

Het bombardement op Dresden wordt vaak in verband gebracht met de geallieerde operatie Thunderclap. Dit plan is ontstaan in juli 1944. Een massale aanval (vier achtereenvolgende dagen en nachten) op Berlijn moet Duitsland een mokerslag toebrengen. Zo’n grote, vierdaagse aanval lijkt echter in de winterperiode vanwege het weer niet haalbaar. Bovendien is er twijfel of deze operatie wel het gewenste effect zal hebben. Er wordt daarom gekozen voor een alternatief dat de Russische opmars effectief zou kunnen steunen. Het nieuwe doelwit vormt een aantal transport- en communicatieknooppunten, dicht bij het Oostfront. Naast Leipzig en Chemnitz komt zo Dresden op de geallieerde hit list te staan.

Beeld: Bundesarchiv/Wikicommons.

Vluchtelingen uit het oosten van Duitsland dringen op het perron om hun bagage in ontvangst te nemen.